AİHM, Facebook paylaşımlarını beğendiği gerekçesiyle işten çıkartılan temizlik görevlisi ile Erdoğan’a hakaret iddiasıyla yargılanan öğrenci davalarında „ifade özgürlüğü hakkının ihlali“ kararı verdiğini açıkladı.

Şevket Dalboy

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), sosyal medyada paylaşımları beğendiği için işten çıkartılan sözleşmeli temizlik görevlisi ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a hakaret suçundan yargılanan üniversite öğrenci Ömer Çağdaş Ersoy’un başvurularına ilişkin kararlarını bugün duyurdu.

2 bin euro tazminat

AİHM, Adana’nın Seyhan ilçesi Milli Eğitim Müdürlüğünde temizlik görevlisi olarak çalışırken işten çıkartılan Melike isimli soyadı açıklanmayan kadının 2019 yılında yaptığı başvuruyu karara bağladı. AİHM, Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) ifade özgürlüğüyle ilgili maddesini ihlal ettiğine hükmetti ve ayrıca başvuru sahibine 2 bin euro tazminat ödenmesini kararlaştırdı.

Sözleşmeli kamu çalışanı olan başvuru sahibi, Facebook’taki bazı paylaşımları beğendiği için disiplin soruşturmasıyla işten atıldığı gerekçesiyle AİHM’e başvurmuştu.

İfade özgürlüğü ile ilgili 10’uncu maddenin ihlali

Başvuruyu değerlendiren mahkeme, temizlik görevlisi olarak çalışan kadının işten çıkartılmasında Türk yetkililerin yeterli ve ilgili gerekçeler sunmadığı sonucuna vardı. Ayrıca başvuru sahibinin görevi nedeniyle iş yerinde çok az etkisinin olduğunu belirtti. Başvuru sahibinin „ifade özgürlüğüne yapılan müdahale ile izlenen meşru amaç arasında makul bir orantılılık“ bulunmadığı değerlendirmesi yapan mahkeme, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ifade özgürlüğü ile ilgili 10’uncu maddesinin ihlal edildiğine hükmetti.

Erdoğan’a hakaret davası

AİHM, 2012 yılında üniversite öğrencisiyken dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’a hakaret suçundan yargılanan Ömer Çağdaş Ersoy’un başvurusunda, „ifade özgürlüğü hakkının ihlali“ kararı verdi ve Türkiye’nin Ersoy’a 4 bin euro tazminat ödemesine hükümetti.

Ömür Çağdaş Ersoy, 2012 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde (ODTÜ) öğrenciyken dönemin Başbakanı Erdoğan ile ilgili konuşması nedeniyle yargılanmıştı. Erdoğan’ın, ODTÜ’yü ziyaretini protesto etmeleri sonucu, polis ile yaşanan arbedenin ardından gözaltına alınan öğrencileri desteklemek için mahkeme binası önünde yapılan gösteriye katılan Ersoy, burada bir konuşma yapmıştı. „Arkadaşlar bugün arkadaşlarımızın düzmece bir operasyonla alınışı zafere sonuçlanmıştır ama bu geçici bir zaferdir. Bu kavga Tayyip Erdoğan’ın zapt edilecek bir kale olarak bellediği ODTÜ’de tokat yemesi ve bunun karşılığında intikam hırsıyla kudurmuş bir köpek gibi öğrencilere saldırmasına karşı atılmış ikinci bir tokattır“ diyen Ersoy, mücadeleye devam edeceklerini söylemişti.

O dönemde üniversite öğrencisi olan Ersoy, Erdoğan aleyhine yaptığı açıklamalar nedeniyle „görevdeki kamu görevlisine hakaret“ suçundan 2016 yılında para cezası ödemeye mahkûm olmuştu. 2018’de Anayasa Mahkemesi, bu cezayı ertelemişti.

„Normal bireylere oranla siyasetçiler için kabul edilebilir.“

Ersoy’un 2019 yılında yaptığı başvuruyu değerlendiren AİHM, Ersoy’un yaptığı konuşma nedeniyle para cezasına çarptırılmasını haksız bularak, „ifade özgürlüğü hakkının ihlal“ edildiğine hükmetti. AİHM, gerekçeli kararında, Ersoy’un konuşması ile ilgili „normal bireylere oranla siyasetçiler için kabul edilebilir eleştiri sınırlarının daha geniş tutulabileceği yönündeki“ daha önceki kararlarına atıfta bulundu. Mahkeme Türkiye’nin karar gereği, mahkeme masrafları da içinde olmak üzere Ömür Çağdaş Ersoy’a 4 bin euro tazminat ödemesini istedi.