Almanya’da aşılama neden yavaş ilerliyor dersiniz? Aralık ayının sonunda yaşlı bakım merkezlerinde kalanlar ile sağlık personeline koronavirüs aşısı yapılmaya başlandı.

Ümit Kalın

6 soruda merak edilenleri sizin için derledik.

Koronavirüs vakalarında gözle görülür bir düşüş meydana gelmedi.

Aralık ayı ortasından bu yana yürürlükte olan tam kapanma önlemlerine karşın Almanya’da koronavirüs vakalarında gözle görülür bir düşüş meydana gelmemesi siyasetçileri harekete geçirdi. Bir yandan önlemlerin uzatılması üzerinde tartışmalar sürerken, diğer yandan da Aralık ayı sonunda başlayan aşılama konusunda Alman hükümeti eleştiriliyor. Hükümete,  aşılama sürecinin yavaş, sipariş edilen aşıların yetersiz olduğu eleştirileri yöneltiliyor. Aşılama hızının artırılması amacıyla, Almanya Sağlık Bakanı Jens Spahn, daha fazla kişinin aşılanabilmesi için azami 42 gün arayla iki doz vurulması gereken BioNTech/Pfizer aşısının vurulma aralığının uzatılması önerisini gündeme getirdi. Almanya’nın yetkili sağlık kuruluşu Robert-Koch Enstitüsü’ne bağlı Daimi Aşı Komisyonu’nun bu konudaki kararı bekleniyor.

Peki Almanya’da şu ana kadar kaç kişi aşı oldu, aşılama neden hızlı ilerlemiyor?

Almanya kaç doz aşı sipariş etti ve bunun ne kadarı şimdiye kadar kullanıldı?

Avrupa Birliği (AB) merkezi Almanya’nın Mainz kentinde bulunan BioNTech şirketinden 200 milyon doz aşı sipariş etti ve Aralık ayında da şirket ile 100 milyon doz üzerinde anlaştı. Almanya Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre, AB ile hareket eden Almanya’nın ilk etapta BioNTech şirketinden 55 milyon 800 bin milyon doz, Amerikalı Moderna şirketinden 50 milyon 500 bin doz aşı alması planlandı. Federal hükümet, BioNTech’in Alman şirketi olmasından ötürü 30 milyon dozluk aşı için de ön sipariş verdi. Ancak bu sipariş, BioNTech’in üretim kapasitesini artırması şartına bağlandı. Şu ana kadar BioNTech siparişi aşılardan 1 milyon 300 bini eyaletlere dağıtıldı. Almanya’nın aşı planı doğrultusunda önce yaşlı ve bakımevi sakinleri, 80 yaş üzerindeki vatandaşlar, bakım ve hastane personeli aşılanmaya başlandı. Robert-Koch Enstitüsü’nün verilerine göre şu ana kadar 238 bin 800 kişi aşılandı. Gelecek aşı sevkiyatı 8 Ocak’ta yapılacak. Şubat başına kadar 2 milyon 680 bin doz aşının daha eyaletlere dağıtılması bekleniyor.

Aşılama neden yavaş ilerliyor?

Sağlık Bakanlığı bu noktada topu aşılamayı organize eden eyalet yönetimlerine atıyor. Aşılamanın hızlı ilerlememesi öncelikle huzurevi sakinlerinin aşılanmasına bağlanıyor. Zira huzur ve bakımevlerinde kalanların aşılanması ancak aşı ekiplerinin buralara gitmesi ile mümkün oluyor. Bunun aşı merkezlerindeki kitlesel aşılamaya kıyasla daha fazla zaman aldığına dikkat çekiliyor. Ayrıca aşılamadan önce kısa bir doktor kontrolü de şart koşuluyor. Sağlık Bakanı Jens Spahn, tüm huzur ve bakımevi sakinlerinin aşılanması hedefine Ocak ayı ortasında ulaşılabileceğini söyledi.

Almanya neden AB ile  hareket ediyor?

Almanya Sağlık Bakanı Jens Spahn, bu soruya „Almanya’nın bilinçli olarak Avrupa yolunu tercih ettiği” yanıtını veriyor. Spahn’a göre, 27 AB üyesi ülkenin halihazırda kıt olan aşı için rekabet etmesi birlik ruhuna zarar verebilir ayrıca Almanya’yı da daha küçük ve yoksul AB ülkelerinin haklarını suistimal etme suçlamasıyla karşı karşıya bırakabilirdi. Diğer yandan AB Komisyonu’nun piyasa gücünün de rol oynadığına dikkat çekiliyor. Çok büyük miktardaki siparişlerden ötürü AB aşı fiyatı üzerinde müzakere edebildi. Medyada yer alan haberlere göre, ABD 100 milyonluk ilk BioNTech aşısı sevkiyatı için doz başına yaklaşık 19,50 dolar (16 euro) öderken AB ise şirket ile doz başına 12 euroluk fiyat üzerinde anlaştı.

AB Komisyonu çok az dozda mı aşı sipariş etti?

AB Komisyonu’nun sağlıktan sorumlu üyesi Stella Kyriakides bu eleştirileri geri çeviriyor. Alman haber ajansına konuşan Kyriakides, „Sorunun kaynağı siparişlerin sayısı ile ilgili değil, üretim kapasitesindeki küresel darboğazla ilgili“ dedi. AB Komisyonu yetkilisi, bunun BioNTech için de geçerli olduğunu belirtti. AB Komisyonu BioNTech’ten sipariş edilen 300 milyon doz aşının 27 AB üyesi ülkeye nüfusları ile doğru orantılı şekilde dağıtılmasını kararlaştırdı. BioNTech’in yanı sıra beş ayrı üretici şirket ile de çerçeve anlaşması imzalandı. Tüm anlaşmaların yürürlüğe girmesi durumunda, AB’nin 2 milyar dozdan fazla doz aşıya erişim imkanı olacak, bunun 450 milyon dolayındaki AB vatandaşı için fazlasıyla yeterli olduğu belirtiliyor. Ancak şu ana kadar AB’de kullanım onayı almış olan tek şirket BioNTech. Bu nedenle diğer şirketler henüz sevkiyata başlayamıyor.

Diğer aşıların onay alması aşılamayı hızlandıracak mı?

Muhtemelen evet. Avrupa İlaç Ajansı’nın (EMA) 6 Ocak’ta Amerikalı şirket Moderna’nın koronavirüs aşısı hakkındaki kararı bekleniyor. Ayrıca EMA üzerinde İngiltere’de kullanım izni alan AstraZeneca aşısına onay vermesi için de baskı büyüyor. AstraZeneca aşısı normal buzdolabında muhafaza edilebildiği için aile hekimleri tarafından da yapılabilecek, bunun aşılamayı hızlandıracağı tahmin ediliyor. AB’nin şirket ile yaptığı anlaşma doğrultusunda, Almanya’nın AstraZeneca aşı siparişlerinden payı 56 milyon 200 bin dolayında.

Aşıya bakış nasıl?

Federal hükümet, halkın en az yüzde 60’ının aşılanması durumunda sürü bağışıklığına erişileceği öngörüsünde bulunuyor. Bu orana sonbahar aylarında ulaşılabileceği tahmin ediliyor. Ancak İngiltere’de bulaşıcılığının çok daha yüksek olduğu ifade edilen koronavirüs varyantının dolaşıma girmesi ile birlikte uzmanlara göre sürü bağışıklığına ancak halkın yüzde 80’inin aşılanması ile ulaşılabilecek. Almanya’da da koronavirüs aşılarına şüphe ile yaklaşanlar var; huzur ve bakımevlerinde aşı olmayı kabul edenlerin sayısı yüksek değil.