ABD’nin Kudüs’ü „İsrail’in başkenti“ olarak tanıma kararına tepki gösteren İslam ülkelerinin liderleri bugün İstanbul’da bir araya geldi. Zirveden ise tarihi bir karar çıktı. İİT, Doğu Kudüs’ü Filistin’in başkenti olarak tanıdı.

Son bir haftadaki gelişmeler ışığında olağanüstü bir zirve düzenleyen ve 57 Müslüman nüfuslu ülkenin üyesi olduğu İİT, bugünkü sonuç bildirisinde ayrıca ABD’nin Kudüs kararını reddettiğini ve kınadığını ilan ve hukuken de hükümsüz olduğunu ilan etti.

ABD’ye uyarı işe yarayacak mı ?

Bildiri, Kudüs’ün statüsüyle ilgili olarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1980 ve 2016 yıllarındaki 478 ve 2334 numaralı kararlarına atıfla, ABD’nin attığı adımın kalıcı barış sürecinin ve kentin nihai statüsünün temellerini teşkil eden maddeleri ihlâl ettiğine kanaat getirdi.

İİT üyesi devletler aynı zamanda ABD yönetimini, „bu yasadışı beyanın geri çekilmemesinden doğacak tüm sonuçlardan bütünüyle sorumlu tuttuğunu” kaydetti.

Uluslararası topluma çağrı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın girişimiyle bir araya gelen İİT, iki devletli çözüm temelinde başkenti Doğu Kudüs olan bir Filistin devletinin tanınması ve İsrail-Filistin meselesinin çözümüne ulaşmak için „etkin ve ciddi bir şekilde harekete geçme” çağrısında bulundu.

ABD’nin bu kararının, Filistin’in işgal altındaki topraklarında devam eden „sömürgecilik, yerleştirme, Apartheid ve etnik temizlik siyasetinin teşvik edilmesi olarak görüldüğü” kaydedildi.

Güvenlik Konseyi’nden talepler

Zirvenin sonuç bildirgesinde BM Güvenlik Konseyi’ne çağrıda bulunan İİT, Konsey’in sorumluluklarını üstlenmesi, Kudüs’ün yasal statüsünü teyit etmesini, Filistin topraklarının işgaline son vermesi, Filistin halkını uluslararası koruma altına alınmasını sağlamasını ve İsrail-Filistin meselesi ile ilgili olarak bugüne kadar aldığı tüm kararlara uymasını talep etti.

Üye devletler ayrıca BMGK’nin harekete geçmemesi durumunda acil bir BM Genel Kurul oturumu çağrısında bulunacaklarını da ekledi.

Öte yandan zirvede bir konuşma yapan Filistin Özerk Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas, ABD’nin Kudüs kararı neticesinde BM Güvenlik Konseyi’ne giderek Filistin’in Birleşmiş Milletler’e tam üyeliği için başvuruda bulunacaklarını açıkladı.

DOĞU KUDÜS NEREDE?

Doğu Kudüs, 1948 Arap-İsrail Savaşı’nda Ürdün’ün ve 1967’deki Altı Gün Savaşı’nda İsrail’in eline geçen Kudüs’ün doğusudur. İçinde, Eski Şehri ve Yahudilik, İslam ve Hristiyanlıkta kutsal yerler olan Tapınak Dağı, Ağlama Duvarı, Mescid-i Aksa, Kutsal Kabir Kilisesi gibi yerleri barındırır. „Doğu Kudüs“ terimi, bazen 1949’dan 1967’ye kadar Ürdün’ün hakimiyeti altında olan fakat 1967’den sonra İsrail hakimiyeti altında Batı Kudüs ile birlikte tek bir belediye altında birleştirilen 70 km²’lik alanı bazen de 1967 öncesi bir Ürdün belediyesi olan 6.4 km²’lik alanı tasvir eder. Filistin, Doğu Kudüs’ü başkent yapmak istiyor. Doğu Kudüs ise bugün İİT tarafından Filistin’in başkenti olarak ilan edildi.