Amaç ölümü gösterip sıtmaya razı etmek mi?

Kabil’deki saldırıyı üstlenen ve Taliban’ı da „kafir“ olarak gören örgüt İŞİD-K ya da İŞİD-Horasan kimdir?

Kabil havalaanındaki kanlı saldırının sorumluluğunu üstlenen İŞİD-K ya da İŞİD-Horasan, uzun zamandır istihbarat servislerinin merceğinde.

Taliban’ı meşrulaştırmak üzere kurulmuş bir oyun mu?

ABD Başkanı Joe Biden da hafta başında 31 Ağustos’ta Amerikan askerlerini Afganistan’dan çekmekte kararlı olduğunu açıklarken İŞİD-K’nın Amerikalıları, müttefik güçleri ya da masum sivilleri hedef alan saldırılar düzenleyebileceğini söylemiş ve İŞİD’in Afganistan’daki uzantısının Taliban’ı düşman olarak ilan ettiğine dikkat çekmişti. Taliban’ı meşrulaştırmak üzere kurulmuş bir oyun mu sorusunu akıllara getirdi.

Cermesini Afgan halkları çekecek

Uzun zamandır kanlı çatışmalar içinde olan Taliban ve İŞİD-K’nın farklı İslam yorumları, bu iki grubu ideolojik olarak birbirinden ayırıyor. İŞİD Selefi inancına sahıpken Taliban, muhazakâr Deobandı medreselerinin İslamiyet yorumunu benimsiyor. Taliban’ın anlamı da Peştu dilinde „talebe“, yani „öğrenci“ demek. İŞİD-K’nın ideolojik hedefi, güney Asya’dan orta Asya’ya kadar uzanan bölgede bir hilafet kurmak. Taliban ise buna karşın, Afganistan’ı bir emirlik yapmak istiyor. Taliban, Afganistan’ı da şu anda „Afganistan İslam Emirliği“ olarak tanımlıyor.

İŞİD-K’ya göre Taliban „kafir“

İŞİD-K, Taliban’ın şeriat yorumlamasını yeterince katı bulmuyor ve bu nedenle de Taliban’ı „kafir“ olarak nitelendiriyor. Özellikle de Taliban’ın ABD ile anlaşma yapmasından bu yana. İŞİD-K, Taliban’ın ABD ile anlaşarak cihadın hedeflerine ihanet ettiğini söylüyor. Taliban iki hafta önce Kabil’de kontrolü ele geçirdikten sonra ülkedeki farklı İslamcı gruplar Taliban’ı tebrik etmiş, bunu yapmayan İŞİD-K ise savaşın devam ettiği duyurmuştu.

Afganistan’da 8 bin ila 10 bin yabancı savaşçı olabilir

Birleşmiş Milletler’in (BM) 15 Temmuz tarihli bir raporuna göre İŞİD’in Afganistan’daki uzantısının 500 ila bin 500 savaşçısı var. İŞİD-K’nın saldırı düzenlediği Kabil’de ve çevresinde mevzilerini güçlendirdiği belirtiliyor. Taliban içinde ABD ile yapılan anlaşmayı reddedenleri de yanına çekmek isteyen örgüt, Suriye, Irak ve diğer çatışma bölgelerindeki İŞİD savaşçılarının da „desteğini“ umuyor. BM’nin raporunda, Haziran başına kadar Afganistan’da 8 bin ila 10 bin yabancı savaşçı bulunduğu tahmin ediliyordu.

İŞİD-K’nın diğer saldırıları

İŞİD-K bu yıl başka kanlı terör saldırıları da düzenledi. Afganistan’daki BM’nin Yardım Misyonu (UNAMA) sadece bu yılın ilk dört ayında İŞİD kaynaklı 77 saldırı kayıtlara geçti. Bu geçen yılın aynı dönemine kıyasla uç kat fazla. Bu yıl düzenlenen saldırılardan biri, Mayıs ayı başında Kabil’de çoğu okula giden Şii kız çocukları olmak üzere 85 kişinin hayatını kaybettiği saldırıydı. Bomba yüklü araçla düzenlenen saldırıda 300 kadar kişi de yaralandı.

İŞİD savaşçıları bundan bir ay sonra da İngiltere merkezli mayın temizleme organışazyonu HALO Trust çalışanlarını hedef aldı. Saldırıda 10 kişi hayatını kaybetti. BBC’ye konuşan HALO Trust’un CEO’su, Taliban’ın mayın toplayıcılarına yardım ettiğini ve saldırganları da uzaklaştırdığını söylemişti.

Kökeni Pakistan’a dayanıyor

İŞİD-K’nın silahlarını Taliban’a çevirdiği dönem 2017 yılı. İŞİD savaşçıları, bu dönemde El Kaide’nin öldürülen lideri Uşame Bin Ladın’ın bir tünel sistemi ile saklandığı dağlık Tora Bora bölgesinden Taliban’ı sürmüştü.

İŞİD-K ya da İŞİD-Horasan’ın kökeni ise Tehrik-i-Taliban Pakistan’a (TTB) dayanıyor. Pakistan’daki baskılardan kaçan grup üyeleri, Ekim 2014’te İŞİD’in öldürülen lideri Ebubekir Bağdadi’ye bağlılık yemini ederek bölgede İŞİD’in uzantısı haline geldi. İŞİD’in güçlü olduğu dönemde maddi ve manevi olarak desteklenen grup, kısa zamanda Orta Asya’ya yayıldı. İŞİD-K’ya verilen bu desteğin şimdiyse büyük ölçüde kuruduğu tahmin ediliyor. Ancak BM uzmanları, Suriye ve Irak’ta yeraltına inen İŞİD yönetiminin İŞİD-K ile halen temasta olduğunu düşünüyor.