Almanya’nın, Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasına tepki olarak Türkiye’ye Eurofighter savaş uçağı satışını durdurduğu öne sürüldü. Handelsblatt’ın hükümet kaynaklarına dayandırdığı habere göre, SPD-Yeşiller hükümeti silah ticaretine siyasi mesajla karşılık verdi. Türkiye ise rotasını İngiltere’ye çevirmiş durumda.
Şevket Dalboy
Almanya’nın Türkiye’ye Eurofighter Typhoon tipi savaş uçağı satışı, siyasetin gölgesinde kaldı. Handelsblatt gazetesinin hükümet kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, Alman hükümeti satış sürecine son anda “dur” dedi. Gerekçe ise, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması oldu.
Haberde, Almanya’da görev süresinin sonuna yaklaşan SPD-Yeşiller koalisyonunun bu kararı, “Türk demokrasisine yapılan bir saldırıya” verilen siyasi bir yanıt olarak değerlendirdiği belirtildi. Özellikle Yeşiller partisinin insan hakları ihlalleri konusundaki sert duruşu, bu süreçte belirleyici rol oynadı.
Scholz’un Çabaları Yetersiz Kaldı
Başbakan Olaf Scholz, geçtiğimiz Ekim ayında İstanbul ziyaretinde Türkiye’ye Eurofighter satışının önünü açacak ilk diplomatik adımları atmıştı. Scholz, Türkiye’nin NATO üyeliğini vurgulayarak, “somut teslimatlarla sonuçlanan kararlar alıyoruz” demişti. Ancak Scholz’un bu yöndeki diplomatik girişimleri, koalisyon ortaklarının tepkileri nedeniyle akamete uğradı.
Handelsblatt’a konuşan kaynaklara göre, Almanya Dışişleri ve Ekonomi Bakanlıkları da satışa onay vermeye yaklaşmışken, İmamoğlu’nun tutuklanması tüm süreci geri çevirdi. Scholz’un, Erdoğan ile yapılan görüşmelerde elde ettiği ilerleme, tek bir yargı kararıyla boşa çıkarıldı.
Yeni Koalisyon Ne Yapacak?
Mayıs ayında iktidarı devralmaya hazırlanan CDU/CSU ve SPD ortaklığındaki yeni koalisyon hükümetinin ise bu konuda daha esnek bir tutum sergileyebileceği ifade ediliyor. Hristiyan Birlik partileri, Almanya’nın Eurofighter konsorsiyumundaki (İngiltere, İtalya, İspanya ve Almanya) sorumluluklarına dikkat çekerek, ihracat kararlarında yalnızca iç siyasetin değil, uluslararası ortaklıkların da dikkate alınması gerektiğini savunuyor.
Koalisyon sözleşmesinde yer verilen “ihracat izinlerinin daha hızlı ve uyumlu incelenmesi” yönündeki ifadeler, özellikle Eurofighter gibi çok taraflı üretim modelleri açısından kritik önem taşıyor. Berlin’in kısıtlayıcı ihracat politikalarının konsorsiyum içi gerginlik yarattığı da Handelsblatt’ın haberinde öne çıkan noktalar arasında.
Türkiye’nin Alternatif Arayışları Sürüyor
Ankara, Almanya’nın vetosuna rağmen Eurofighter planından vazgeçmiş değil. İngiltere ile yürütülen temaslar devam ediyor. Mart ayında Türkiye Milli Savunma Bakanlığı, Londra’dan resmi teklifin alındığını açıklamıştı. Türkiye, toplamda 40 adet savaş uçağı alımı için süreci hızlandırmaya çalışıyor.
Almanya’nın siyasi gerekçelerle aldığı bu veto kararı, yalnızca iki ülke arasındaki ilişkileri değil, aynı zamanda Avrupa içindeki savunma sanayi iş birliklerini ve NATO içi dengeyi de doğrudan etkileyebilir.
