Dr. Şevket Dalboy
Siyaset Bilimci – Sosyal Bilimci – Gazeteci – Yazar

Türkiye siyaseti yeni bir dönemin eşiğindedir. Ancak bugün yaşanan tartışmalar yalnızca bir parti değişimi, lider değişimi veya yeni bir siyasi oluşum meselesi değildir. Asıl tartışılması gereken konu daha büyüktür:

Türkiye’nin ihtiyacı sadece iktidar değişimi midir, yoksa devlet yönetme anlayışının köklü biçimde değişmesi midir?

Çünkü bir ülkenin kaderini yalnızca sandık sonuçları belirlemez. Sandık, yöneticileri değiştirir; ancak kurumları, yönetim kültürünü ve devlet anlayışını değiştirmek çok daha büyük bir irade gerektirir. Tarih bize göstermiştir ki bazı ülkelerde iktidarlar değişmiş, ancak sorunlar devam etmiştir. Çünkü değişen kişiler olmuş, fakat yönetme biçimi değişmemiştir.

Bu nedenle Türkiye’nin bugün sorması gereken temel soru şudur: “Kim yönetecek?” değil, “Kim gelirse gelsin Türkiye nasıl yönetilecek?”

CHP’de Başlayan Değişim Tartışması: Yeni Bir Siyasi Dönemin İşareti

Türkiye’nin en köklü siyasi hareketlerinden biri olan Cumhuriyet Halk Partisi, son dönemde kendi içinde önemli tartışmalar yaşamıştır. Seçim sonuçlarının ardından CHP içerisinde yalnızca bir liderlik tartışması değil, daha derin bir sorgulama başlamıştır.

Bu sorgulamanın temelinde şu sorular bulunmaktadır: CHP toplumun değişen beklentilerini doğru okuyabiliyor mu? İktidar alternatifi olabilecek güveni oluşturabiliyor mu? Sadece mevcut iktidarı eleştiren bir yapı mı olacak, yoksa Türkiye’yi yönetmeye hazır bir vizyon ortaya koyabilecek mi? Çünkü bir muhalefet partisinin görevi yalnızca iktidarın eksiklerini göstermek değildir.

Asıl görev şudur:

“Biz daha iyi nasıl yöneteceğiz?” sorusuna inandırıcı bir cevap verebilmek.

CHP’de Liderlik Tartışmaları ve Siyasi Meşruiyet Sorunu

CHP’de yaşanan süreçte parti yönetimi, kongreler, genel başkanlık ve hukuki süreçler üzerinden önemli tartışmalar ortaya çıkmıştır. Kemal Kılıçdaroğlu ve Özgür Özel ekseninde yaşanan gelişmeler, yalnızca kişiler arasındaki bir mücadele olarak değerlendirilmemelidir. Buradaki temel mesele, bir siyasi partinin kendi içindeki demokratik mekanizmaları ne kadar sağlıklı çalıştırabildiğidir.

Çünkü ülke yönetimine talip olan bir siyasi hareket önce kendi içinde;

• demokrasi,
• şeffaflık,
• hesap verebilirlik,
• kurumsallık

ilkelerini göstermek zorundadır. Bir siyasi partinin ülkeye vaat ettiği yönetim anlayışı, önce kendi içinde ortaya koyduğu davranış biçimiyle ölçülür.

Yeni Parti Arayışı: Değişim mi, Yeni Bir Tabela mı?

CHP’de yaşanan hukuki ve siyasi süreç, partinin geleceği açısından önemli bir kırılma noktası oluşturmuştur. Kurultay, mahkeme süreci ve “mutlak butlan” tartışmaları, CHP içinde ciddi bir yönetim ve meşruiyet tartışmasını beraberinde getirmiştir.

Bu süreçte Kemal Kılıçdaroğlu’nun yeniden yetkilendirilmesi tartışmaları yaşanırken, CHP örgütünün önemli bir bölümünün Özgür Özel ve mevcut yönetim anlayışı yanında durduğu görülmüştür.

Kılıçdaroğlu’nun CHP’li belediyelerle ilgili yolsuzluk iddiaları, “arınma” ve “ahlaki çöküntü” vurguları üzerinden yaptığı açıklamalar da parti içinde ve kamuoyunda geniş tartışmalara neden olmuştur. Bu açıklamalar bazı kesimler tarafından parti içi bir özeleştiri olarak değerlendirilirken, bazı kesimler tarafından ise iktidarın CHP’ye yönelik eleştiri diliyle benzerlik taşıdığı gerekçesiyle eleştirilmiştir.

Bu süreç, CHP’nin iktidar yürüyüşü açısından da önemli bir tartışma yaratmıştır. Kılıçdaroğlu’nun rolü üzerine farklı siyasi değerlendirmeler yapılmış, bazı çevrelerde “proje” iddiaları gündeme getirilmiştir.

Yaşanan gelişmeler sonucunda Özgür Özel ve beraberindeki milletvekilleri, parti örgütleriyle yapılan değerlendirmelerin ardından yeni bir siyasi oluşum arayışına yönelmiştir.

Ancak burada asıl soru şudur:

Yeni bir parti, gerçekten yeni bir siyaset anlayışı mı getirecektir; yoksa eski sorunlar yeni isimlerle devam mı edecektir? Çünkü Türkiye’nin ihtiyacı yalnızca yeni kadrolar değil, yeni bir yönetim anlayışıdır.

Aynı Kadro, Yeni Parti: Türkiye’nin Sorunları Çözülebilir mi?

Bir siyasi hareket iktidara geldiğinde toplum doğal olarak umutlanır. Ancak iktidar değişimi tek başına yeterli değildir. Çünkü Türkiye’nin sorunları sadece kişilerden kaynaklanmamaktadır. Türkiye’nin temel meseleleri;

Hukuk ve Adalet

Bir ülkede hukuk güvenliği yoksa hiçbir başarı kalıcı olmaz. Hukuk; güçlüye başka, zayıfa başka, iktidara başka, muhalefete başka uygulanamaz. Gerçek hukuk devleti, iktidarın da kendisini bağlayan hukuk düzenini kabul etmesidir.

Gelir Dağılımı ve Sosyal Adalet

Bir ülkenin başarısı yalnızca kaç kişinin zengin olduğu ile ölçülmez.

Asıl ölçü:

Toplumun tamamı daha iyi yaşayabiliyor mu?

Eğer halk yoksullaşırken küçük bir kesim olağanüstü zenginleşiyorsa, burada sadece ekonomik değil, ahlaki bir sorun da vardır. Devletin görevi ayrıcalıklı kesimler oluşturmak değil, vatandaşlarına adil fırsatlar sağlamaktır. Gerçek kalkınma; birkaç kişinin servetinin büyümesi değil, milyonların refah seviyesinin yükselmesidir.

Halk Sevgisi ve Vatan Sevgisi

Gerçek vatan sevgisi sadece söylemlerle ölçülmez.

Gerçek vatan sevgisi;

• vatandaşın geçim sıkıntısını görmek,
• gençlere umut vermek,
• emeğe değer vermek,
• adaleti korumak,
• toplumun bütün kesimlerini aynı değerde görmek demektir. Halkını unutan hiçbir yönetim uzun süre gerçek anlamda başarılı olamaz.

Toplumu Ayrıştıran Siyaset ve Demokrasi Sorunu

Bir toplumun en büyük gücü birlik duygusudur.

Vatandaşlar;

• kimliği,
• inancı,
• yaşam tarzı,
• siyasi tercihi üzerinden birbirinin karşısına konulursa, gerçek sorunlar görünmez hale gelir.

Yoksullukla mücadele etmesi gereken insanlar birbirleriyle mücadele etmeye başlarsa, bundan toplum değil, ayrışmadan fayda sağlayan kesimler kazanç sağlar.

Güçlü toplum; birbirine düşman edilen değil, ortak hedeflerde birleşebilen toplumdur.

Halkın Bilinci: Demokrasinin Temeli

Demokrasi sadece oy vermek değildir.

Demokrasi;

• sorgulamak,
• bilgiye ulaşmak,
• hesap sormak,
• yönetenleri denetlemek demektir.

Kolay yönlendirilen toplumlar, gerçek sorunlarını görmekte zorlanabilir. Bu nedenle güçlü demokrasilerde vatandaş sadece destekleyen değil, gerektiğinde eleştiren vatandaştır. Çünkü devletin gerçek sahibi millettir.

Türkiye’nin Önündeki Üç Senaryo

Birinci Senaryo:

İktidar değişir, yönetim anlayışı değişir.

Bu durumda;

• hukuk güçlenir,
• liyakat sistemi kurulur,
• ekonomi üretime yönelir,
• kurumlar bağımsızlaşır. Türkiye gerçek dönüşümü yaşayabilir.

İkinci Senaryo:

İktidar değişir, ancak eski alışkanlıklar devam eder.

Bu durumda;

• isimler değişir,
• söylemler değişir,
• fakat sorunlar devam eder.

Çünkü gerçek değişim koltuk değişimi değil, zihniyet değişimidir.

Üçüncü Senaryo:

Toplum yeni bir siyasal merkez arar.

Vatandaş mevcut seçeneklerden umudunu kaybederse yeni arayışlara yönelir. Ancak yeni olmak tek başına yeterli değildir.

Yeni olan;

• daha adil,
• daha şeffaf,
• daha liyakatli,
• daha kapsayıcı olmalıdır.

Sonuç: Türkiye’nin İhtiyacı Yeni Bir Parti Değil, Yeni Bir Yönetim Ahlakıdır

Türkiye’nin önündeki gerçek mesele sadece kimin iktidar olacağı değildir.

Asıl mesele:

İktidar olanlar bu gücü kimin yararına kullanacaktır? Kim yönetirse yönetsin; halk yoksullaşırken küçük bir grubun daha fazla zenginleşmesini normalleştirirse, hukuku ve anayasayı kendi çıkarına göre yorumlarsa, toplumu ayrıştırarak siyaset yaparsa, devletin gerçek anlamından uzaklaşır.

Çünkü iktidarın gerçek ölçüsü:

Ne kadar güçlü olduğu değil, o gücü kimin için kullandığıdır.

Türkiye’nin ihtiyacı; halkını unutmayan, adaleti üstün tutan, emeğe değer veren, üreten ekonomiyi kuran, bilimi ve eğitimi merkeze alan, vatandaşlarını birbirine düşman değil, ortak bir geleceğin paydaşları olarak gören bir yönetim anlayışıdır.

Çünkü gerçek vatan sevgisi; sadece ülkeyi sevmek değil, o ülkede yaşayan her insanın onurlu, güvenli ve adil bir hayat yaşayabilmesi için çalışmaktır.

Türkiye’nin ihtiyacı yeni bir isim değil; yeni bir anlayıştır.

Yeni bir tabela değil; yeni bir devlet ve yönetim kültürüdür. Çünkü ülkeleri değiştiren sadece seçimler değildir. Ülkeleri değiştiren, seçimlerden sonra nasıl yönetildikleridir.