Romanya’nın Techirghiol kentinde düzenlenen HIDÎRLEZ 2025 festivali, Tatar kültürünü gelecek kuşaklara taşıdı. Geleneksel oyunlar, sanatsal etkinlikler ve uluslararası katılımlarla dolu bu kutlama, baharın yeniden doğuşunu toplumsal hafızada yeniden canlandırdı.
Dr. Şevket Dalboy Siyaset ve Sosyal Bilimci / Gazeteci
TECHIRGHIOL – 3 Mayıs 2025
Romanya’nın Techirghiol şehri, Hıdrellez coşkusuna ev sahipliği yaptı. Tatar Demokratik Birliği tarafından düzenlenen festival, UNESCO Romanya Ulusal Komisyonu’nun himayesinde ve Kültür Bakanlığı’nın desteğiyle hayata geçirildi. Tatar toplumunun kültürel mirasını yaşatma ve yeni nesillere aktarma amacıyla gerçekleştirilen bu etkinlik, gelenek ile geleceği aynı sahnede buluşturdu.
Açılış konuşmasını yapan Tatar Demokratik Birliği Başkanı Naim Belgin, Hıdrellez’in toplumsal hafızadaki yerini vurgularken, Kültür Bakanlığı Devlet Sekreteri Demeter András István da bayramın tarihsel köklerini ve sembolik anlamını dinleyicilerle paylaştı. UNESCO temsilcisi Codrin Tăut ise, somut olmayan kültürel mirasın korunmasının evrensel önemine dikkat çekti.
Türkmenistan Büyükelçiliği temsilcisi Atajan Beghanov’un tören sırasında sunduğu hediyeler, diplomatik dostluğun bir simgesi olurken, Azınlıklar Departmanı adına Aurora Caravasile’nin ilettiği resmi mesaj da kültürel çoğulculuğun altını çizdi.
Festival, sadece geleneksel müzik ve danslarla değil, aynı zamanda çocuklara ve gençlere yönelik zengin içerikli etkinliklerle de dikkat çekti. Mangala, Toguz kumalak, bestemshe, aşık atışı, kol güreşi gibi geleneksel oyunlar; şiberek, kobete, gozleme, giantik ve baklava gibi damak tatları; ebru, taş boyama ve hat sanatı gibi el sanatlarıyla Hıdrellez, yaşayan bir kültür sahnesine dönüştü.
Akşam saatlerinde sahne alan yerel ve uluslararası sanatçılar, izleyenlere müzik dolu bir şölen yaşattı. Aidin Gelal ve Dr. Mesut Baubek gibi Tatar toplumunun önde gelen sanatçılarının yanı sıra, Bulgaristan (Vetovo, Silistra) ve Moldova (Copceac) toplulukları da sahneye renk kattı. Mangalia’dan Leila Osman ve Baspınar’dan Selim Raşit’in performansları izleyenlerden büyük alkış aldı.
Gecenin finali ise, geleneksel “ata ateşi”nin yakılmasıyla yapıldı. Venus sahilindeki bu tören, kültürün ve doğanın yeniden doğuşuna işaret eden mistik bir anı yaşattı. Soğuk havaya rağmen ateş başından ayrılmayan davetliler, üç kez ateşin üzerinden atlayan Demeter András István’ın ritüelini alkışlarla karşıladı.
Hıdrellez: Yaşamın Yeniden Doğuşu
Her yıl 6 Mayıs’ta kutlanan Hıdrellez, Hızır ile İlyas’ın buluşmasına ve doğanın uyanışına dayanan kadim bir inancı simgeliyor. Türk halk kültüründe köklü bir yeri olan bu bayram, UNESCO’nun kültürel miras listesinde, laik yapısı ve sanatsal öğeleri sayesinde evrensel bir değer olarak yer alıyor.
HIDÎRLEZ 2025 projesi, sadece bir festival değil, aynı zamanda genç kuşaklara kültürel aktarımın güçlü bir aracı oldu. Türk-Tatar kimliğinin yaşatılmasına, kültürel çeşitliliğin zenginlik olarak görülmesine ve uluslararası düzeyde kültürlerarası eğitimin güçlenmesine katkı sundu.
Katkı sunan kurumlar: Nokors ve Ignis Vultus Tarihsel Yeniden Yapım Grupları, Arc Istoric Galați, SENTO
Fotoğraf: Mihai Dumitru
Organizatör: Tatar Demokratik Birliği – Başkan Naim Belgin
İletişim: udt@udt.ro | naimbelgin@yahoo.com
