ABD Başkanı Donald Trump, North Atlantic Treaty Organization’nun (NATO) Hürmüz Boğazı ile ilgili yardım teklifini reddettiğini açıkladı. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda NATO’ya bölgeden uzak durmaları yönünde mesaj verdi. Trump paylaşımında, “Hürmüz Boğazı’ndaki durum sona erdikten sonra NATO’dan yardıma ihtiyacımız olup olmadığına dair bir telefon aldım. Onlara gemilerine petrol yüklemek dışında bölgeden uzak durmalarını söyledim” ifadelerini kullandı.
Trump’ın sözleriyle doğrudan NATO’yu mu yoksa ittifak üyesi bazı ülkeleri mi hedef aldığı ise netlik kazanmadı. ABD Başkanı daha önce de NATO’yu sert sözlerle eleştirmiş, ihtiyaç duyulduğunda “işe yaramaz” olmakla suçlamış ve Batılı savunma ittifakını defalarca “kâğıttan kaplan” olarak nitelendirmişti. İran Savaşı NATO İlişkilerini Gerdi ABD ile NATO müttefikleri arasındaki ilişkiler, İran’la yaşanan savaş sürecinde ciddi şekilde gerildi.
Birçok Avrupa ülkesi Trump yönetiminin Orta Doğu politikasını eleştirirken, Trump ise müttefiklerini yeterli destek vermemekle suçladı. Almanya Hürmüz’de Mayın Temizlemeye Hazır Paris’te düzenlenen uluslararası toplantıda, savaş eylemlerinin sona ermesinin ardından Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlamak için çok uluslu bir operasyon kurulması konusunda prensipte anlaşmaya varıldı.
Toplantıda Almanya’yı temsil eden Başbakan Friedrich Merz, Alman ordusunun mayın temizleme ve deniz keşif görevlerinde yer alabileceğini açıkladı. Merz, Tahran yönetiminin ateşkes süresince Hürmüz Boğazı’nı açık tutacağını açıklamasından memnuniyet duyduklarını belirterek, boğazın “güvenilir ve kalıcı şekilde” açık kalması gerektiğini vurguladı. “Geçişlerin uluslararası deniz hukukuna tam uyumlu olması ve hiçbir şekilde ücret talep edilmemesi gerekir” diyen Merz, planlanan uluslararası misyonun hukuki temelinin de güçlü olması gerektiğini söyledi.
Merz, bu çerçevede bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararı gibi net bir hukuki zeminin önemine dikkat çekti. Macron: ABD Misyonda Yer Almamalı Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise planlanan misyonda ABD’nin yer almasına karşı çıktı.
Macron, operasyonun tarafsız kalması gerektiğini savunarak, savaşan tarafların doğrudan görev almaması gerektiğini ifade etti. Macron buna rağmen ABD ve İsrail ile koordinasyon sağlanabileceğini dile getirdi. Fransa ve İngiltere, çok uluslu deniz güvenliği misyonunun liderliğini üstlenmeye hazırlanıyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, operasyonun uygun koşullar oluştuğunda başlatılacağını belirterek şu değerlendirmede bulundu: “Bu tamamen savunma ve güvenlik amaçlı bir görev olacak. Amaç ticari deniz trafiğini korumak ve mayın temizleme faaliyetlerini desteklemek.” Hürmüz Boğazı Küresel Ticaret İçin Kritik Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı, son aylarda ciddi gerilimlerin merkezinde yer aldı.
İran, Şubat ayı sonunda başlayan ABD ve İsrail saldırılarının ardından gemilere yönelik saldırılar, tehditler ve geçiş ücreti talepleriyle boğazı fiilen kısıtlamıştı. Buna karşılık ABD ordusu da İran limanlarına gitmek isteyen gemilere yönelik abluka uygulamaya başlamıştı. Trump yönetimi, İran’ın nükleer program konusunda beklenen tavizleri vermediğini belirterek ablukayı sürdürme kararı aldı. ABD Başkanı Trump, İran’ın boğazı açma açıklamasına rağmen, Tahran ile kapsamlı bir anlaşma sağlanana kadar ablukayı kaldırmayacaklarını duyurdu.
